Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Swern-Oxidation</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Swern-Oxidation"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Swern-Oxidation rootpage-Swern-Oxidation skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Swern-Oxidation</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><p>Bei der <b>Swern-Oxidation</b> handelt es sich um eine <a href="Namensreaktion" class="mw-redirect" title="Namensreaktion">Namensreaktion</a> in der <a href="Organische_Chemie" title="Organische Chemie">organischen Chemie</a>, die nach ihrem Entdecker, dem amerikanischen Chemiker <a href="Daniel_Swern" title="Daniel Swern">Daniel Swern</a> (1916–1982), benannt wurde. Die Reaktion ist eine milde <a href="Oxidation" title="Oxidation">Oxidation</a> von <a href="Prim%C3%A4r_(Chemie)" title="Primär (Chemie)">primären</a> oder <a href="Sekund%C3%A4r_(Chemie)" title="Sekundär (Chemie)">sekundären</a> <a href="Alkohole" title="Alkohole">Alkoholen</a> zu <a href="Aldehyde" title="Aldehyde">Aldehyden</a> bzw. <a href="Ketone" title="Ketone">Ketonen</a> mit <a href="Dimethylsulfoxid" title="Dimethylsulfoxid">Dimethylsulfoxid</a>, <a href="Oxalylchlorid" title="Oxalylchlorid">Oxalylchlorid</a> und <a href="Triethylamin" title="Triethylamin">Triethylamin</a>.<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>
Ein Vorteil der Swern-Oxidation gegenüber Reaktionen mit <a href="Chrom" title="Chrom">Chrom</a>-Reagenzien ist die geringere <a href="Toxizit%C3%A4t" title="Toxizität">Toxizität</a> der Reagenzien. Es ist von essentieller Bedeutung, dass die Reaktionstemperatur deutlich unter Raumtemperatur bleibt, da das <a href="In_situ" title="In situ">in situ</a> gebildete Reagenz sich bei höheren Temperaturen sehr schnell zersetzt. Eine Temperatur von −40&nbsp;°C ist für die Reaktion ausreichend niedrig. Auch ist die weitere Oxidation zu <a href="Carbons%C3%A4uren" title="Carbonsäuren">Carbonsäuren</a> in der Swern-Oxidation unmöglich.
Nachteilig ist vor allem der sehr unangenehme Geruch des bei der Reaktion gebildeten <a href="Dimethylsulfid" title="Dimethylsulfid">Dimethylsulfids</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Übersichtsreaktion"><span id=".C3.9Cbersichtsreaktion"></span>Übersichtsreaktion</h2></div>
<p>Bei der Swern-Oxidation handelt es sich um eine <a href="Oxidation" title="Oxidation">Oxidation</a> von <a href="Alkohole" title="Alkohole">Alkoholen</a> zu <a href="Ketone" title="Ketone">Ketonen</a> oder <a href="Aldehyde" title="Aldehyde">Aldehyden</a>. Als Oxidationsmittel wird aktiviertes <a href="Dimethylsulfoxid" title="Dimethylsulfoxid">Dimethylsulfoxid</a> verwendet, zur <a href="Aktivierung_von_Carbons%C3%A4uren" title="Aktivierung von Carbonsäuren">Aktivierung</a> <a href="Oxalylchlorid" title="Oxalylchlorid">Oxalylchlorid</a> und als <a href="Basen_(Chemie)" title="Basen (Chemie)">Base</a> <a href="Triethylamin" title="Triethylamin">Triethylamin</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Mechanismus">Mechanismus</h2></div>
<p>Im ersten Schritt wird nach einem nucleophilen Angriff des <a href="Dimethylsulfoxid" title="Dimethylsulfoxid">Dimethylsulfoxids</a> (DMSO) an das <a href="Oxalylchlorid" title="Oxalylchlorid">Oxalylchlorid</a> und nach Abspaltung von <a href="Kohlendioxid" class="mw-redirect" title="Kohlendioxid">Kohlendioxid</a>, <a href="Kohlenmonoxid" class="mw-redirect" title="Kohlenmonoxid">Kohlenmonoxid</a> und <a href="Chlorid" class="mw-redirect" title="Chlorid">Chlorid</a> die aktive Zwischenstufe, das <a href="Sulfoniumverbindungen" title="Sulfoniumverbindungen">Sulfonium-Ion</a>, gebildet.
</p>

<p>Beide <a href="Sulfoniumverbindungen" title="Sulfoniumverbindungen">Sulfonium-Ionen</a>, die in dieser Reaktion vorkommen, sind Formen des aktivierten <a href="Dimethylsulfoxid" title="Dimethylsulfoxid">Dimethylsulfoxids</a> und bilden mit einem <a href="Alkohole" title="Alkohole">Alkohol</a> das gleiche Sulfoniumsalz.<sup id="cite_ref-4" class="reference"><a href="#cite_note-4"><span class="cite-bracket">[</span>4<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> Nach der Zugabe eines <a href="Alkohole" title="Alkohole">Alkohols</a> greift dieser das Sulfonium-Ion nucleophil an. Mit der ersten Form des Sulfonium-Ions werden somit <a href="Kohlendioxid" class="mw-redirect" title="Kohlendioxid">Kohlendioxid</a>, <a href="Kohlenmonoxid" class="mw-redirect" title="Kohlenmonoxid">Kohlenmonoxid</a> und <a href="Chlorid" class="mw-redirect" title="Chlorid">Chlorid</a> verdrängt und mit der zweiten Form wird Chlorid abgespalten.
</p>

<p>Die <a href="Base_(Chemie)" class="mw-redirect" title="Base (Chemie)">Base</a> <a href="Triethylamin" title="Triethylamin">Triethylamin</a> deprotoniert schließlich das Sulfonium-Ion und unter Abspaltung von <a href="Dimethylsulfid" title="Dimethylsulfid">Dimethylsulfid</a> wird der <a href="Aldehyde" title="Aldehyde">Aldehyd</a> (wenn R<sup>1</sup>&nbsp;=&nbsp;H oder R<sup>2</sup>&nbsp;=&nbsp;H) oder das <a href="Ketone" title="Ketone">Keton</a> gebildet.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">K. Omura, D. Swern: <i>Oxidation of alcohols by „activated“ dimethyl sulfoxide. A preparative, steric and mechanistic study.</i> In: <i><a href="Tetrahedron" title="Tetrahedron">Tetrahedron</a>.</i> 34, 1978, S. 1651, <a href="https://doi.org/10.1016/0040-4020(78)80197-5" class="extiw external" title="doi:10.1016/0040-4020(78)80197-5">doi:10.1016/0040-4020(78)80197-5</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">A. J. Mancuso, D. S. Brownfain, D. Swern: <i>Structure of the dimethyl sulfoxide-oxalyl chloride reaction product. Oxidation of heteroaromatic and diverse alcohols to carbonyl compounds.</i> In: <i><a href="J._Org._Chem." class="mw-redirect" title="J. Org. Chem.">J. Org. Chem.</a></i> 44, 1979, S. 4148–4150, <a href="https://doi.org/10.1021/jo01337a028" class="extiw external" title="doi:10.1021/jo01337a028">doi:10.1021/jo01337a028</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text">A. J. Mancuso, S.-L. Huang, D. Swern: <i>Oxidation of long-chain and related alcohols to carbonyls by dimethyl sulfoxide „activated“ by oxalyl chloride.</i> In: <i>J. Org. Chem.</i> 43, 1978, S. 2480–2482, <a href="https://doi.org/10.1021/jo00406a041" class="extiw external" title="doi:10.1021/jo00406a041">doi:10.1021/jo00406a041</a>.</span>
</li>
<li id="cite_note-4"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-4">↑</a></span> <span class="reference-text">T. Laue, A. Plagens: <cite style="font-style:italic">Namens- und Schlagwortreaktionen der Organischen Chemie</cite>. Teubner Verlag, 2006, ISBN 3-8351-0091-2, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>324–326</span>.<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Swern-Oxidation&amp;rft.au=T.+Laue%2C+A.+Plagens&amp;rft.btitle=Namens-+und+Schlagwortreaktionen+der+Organischen+Chemie&amp;rft.date=2006&amp;rft.genre=book&amp;rft.isbn=3835100912&amp;rft.pages=324-326&amp;rft.pub=Teubner+Verlag" style="display:none">&nbsp;</span></span>
</li>
</ol>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Siehe_auch">Siehe auch</h2></div>
<ul><li><a href="Albright-Goldman-Oxidation" title="Albright-Goldman-Oxidation">Albright-Goldman-Oxidation</a></li>
<li><a href="Corey-Kim-Oxidation" title="Corey-Kim-Oxidation">Corey-Kim-Oxidation</a></li>
<li><a href="Parikh-Doering-Oxidation" title="Parikh-Doering-Oxidation">Parikh-Doering-Oxidation</a></li>
<li><a href="Pfitzner-Moffatt-Oxidation" title="Pfitzner-Moffatt-Oxidation">Pfitzner-Moffatt-Oxidation</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li>organische-chemie.ch: <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.organische-chemie.ch/OC/Namen/swern.htm">Swern-Oxidation</a> (Detaillierter Mechanismus)</li></ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-12-02" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Swern-Oxidation&amp;oldid=250882751">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>